Kadının soyadı

Kadının soyadı mevzuu bir türlü aşamadığımız tabu konulardan. Halbuki ne alıp veremedikleri var, cidden anlayamıyorum.

En basitinden kadın neden tüm kimliklerini değiştirmek zorunda kalsın? Neden medeni halini herkese bir şekilde “ilan” etmek durumunda bırakılsın? En önemlisi kadın evlenmekle neden kendisinden ödün vermek zorunda olsun; o yaşına kadar varolduğu, kişiliğinin bir parçası haline gelen ismi neden değiştirsin? Bunları daha sonra uzun uzun tartışırız ama şu anda bu konuyu esas ele alış sebebim Anayasa Mahkemesinin kadının evlenme ile kocasının soyadını almasına ilişkin Medeni Kanun hükmünün iptali talebini reddettiğini öğrenmem. (Konu Mahkemece 10 Mart tarihinde görüşülmüş)

Bir dava açılmıştı 1-2 sene önce Ankara’da. Bu davada mahkeme yalnızca ilk soyadını kullanmak  isteyen kadın lehine karar vermişti. Temyize de gidilmediği için karar kesinleşti** fakat ilk derece mahkemelerinin kararlarına ulaşmak pek mümkün olmuyor; ancak gidip o mahkemenin kaleminden falan edinmek lazım(Onun da peşine düştüm aslında, olur da bulursam koyarım buraya) Dediğim gibi, ne yazık ki ne karar elimde ne de okuma imkanı bulabildim. Yalnız mahkemenin bu kararı verirkenki gerekçesinin CEDAW’a dayanmakta olduğunu duydum(kulaktan kulağa hukukçuluk!).

Bence uluslararası sözleşme olmadan bile kadın-erkek eşitliğine aykırılık taşıyor ilgili Medeni Kanun hükmü. Ama madem bununla ilgili, hatta ilgili mahkemenin de karar gerekçesinde kullandığı bir sözleşme var, ona da bakmak yerinde olur.

“Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi” yani CEDAW(Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women) Türkiye’nin 1985 yılında taraf olduğu bir sözleşme. Bu sözleşmenin 16.maddesinin 1.bendi “Taraf devletler kadınlara karşı evlilik ve aile ilişkileri konusunda ayrımı önlemek için gerekli bütün önlemleri alacaklar ve özellikle kadın erkek eşitliği ilkesine dayanarak kadınlara aşağıdaki hakları sağlayacaklardır” dedikten sonra, sağlanacak hakları sayarken (g)’de “aile adı, meslek ve iş seçimi dahil karı ve koca için eşit kişisel haklar”ı belirtiyor.

Medeni Kanun’un “Kadının Soyadı” başlığını taşıyan 187.maddesi ise şöyle : “Kadın, evlenmekle kocasının soyadını alır; ancak evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir. Daha önce iki soyadı kullanan kadın, bu haktan sadece bir soyadı için yararlanabilir.”

Bu hüküm karşısında evlilik ve özel olarak aile adı konusunda kadına erkekle eşit kişisel haklar tanındığı söylenemez.

Biz biliyoruz ki Anayasa’nın 90.maddesi “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır” diye bir hüküm içeriyor. Kadın-erkek eşitliği ve kadına karşı ayrımcılığın önlenmesi de temel hak değilse nedir? Dolayısıyla kadın-erkek eşitliği ve kadına ayrımcılık olmaması bakımından uluslararası sözleşmenin öncelikle uygulanması gerektiği hususu açık değil mi? O halde neden hala iptal edilmiyor bu hüküm?

Anayasa Mahkemesi’nin gerekçeli kararını sabırsızlıkla bekliyorum.

**Karar kesinleşti kesinleşmesine de, Yargıtay 18.Hukuk Dairesi’nin bir kararına denk geldim şimdi. Eşinin soyadını kullanmamak isteyen kadının lehine verilmiş ilk derece mahkemesi kararını bu kez Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı kanun yararına temyiz etmiş ve ilgili daire de MK 187 hükmüne dayanarak kararı bozmuş. Şimdi yukarıda bahsettiğim kararın akibetini de feci merak etmekteyim.

İlgilenenler için bu ikinci karar Kazancı’da var (18.HD, E.2010/6750, K.2010/10314, T.6.7.2010)

Reklamlar

Kadının soyadı” üzerine bir yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s